Sudbina Crnjanskog

IAKO po književnim rezultatima blistav, život Miloša Crnjanskog bio je karakterističan za 20. vek: haotičan, lutalački, pod ideološkom sumnjom, materijalno nesiguran...No, kroz čitav njegov tok, postojana ljubav između Vide i Miloša Crnjanskog nadoknadila je svu nemaštinu i tešku emigrantsku sudbinu.

O tegobnim londonskim danima Vide i Miloša Crnjanskog, kada je on radio kao računovođa u podrumu lanca prodavnica cipela a ona šila lutke i haljine gospodi, najviše smo saznali u "Romanu o Londonu". No, u predstavi koju, po svom ustaljenom i uspešnom konceptu, pletu dramaturg Slavenka Milovanović i Ivana Vujić, ovoga puta uz pomoć vrsnog književnika Miloša Latinovića, u svojim mnogim stanovima u Evropi, pa potom u Beogradu, bračni par je scenski smešten u svojevrstan kontejner u kome je, zapravo, mali stan. To je veoma jasan znak boje vremena u kojem živimo. Kada se scenska rotacija zavrti, mi, gledaoci, putujemo, u magli, kao migranti pod Čarnojevićem, zemnim šarom, a stižemo uvek na isto mesto. Pred kontejner, u kome nas čekaju Vida (Danica Maksimović) i Miloš (Tihomir Stanić) Crnjanski.

Sam život velikog pisca bio je dovoljno "dekonstruisan" i "poststrukturalističan". Rediteljka nije zapala u šablon poetskog teatra, da oneobičava literarne delove predstave (obavezne u trenutku kada se ništa nacionalno, pa ni nezaboravna literatura Crnjanskog, ne pamti i ne čuva), i da ih nasilno dramatizuje. Dovoljno je to što ovu značajnu priču, koja je karakteristična za ceo ovaj narod i ovu državu, čujemo ispričanu iz usta mladih, koji su, i sami, dezorijentisani i neorganizovani.

U ovoj linearnoj dramaturgiji, kojom se najbolje predstavljaju biografije, dramatične i simbolične same po sebi, osim glavnih aktera - koji su svako na svoj način, Danica Maksimović svedeno i uzdržano, a do kraja posvećeno, a Tihomir Stanić sa dragocenim uzbuđenjem koje prelazi i na publiku - istakli su se još odlični Nebojša Kundačina (Mašinovođa), mladi Joakim Tasić (kao mladi Crnjanski), mlada Milena Radulović (kao mlada Vida), a onda i studenti i mladi glumci sa osnovnih i master studija akademija iz Beograda, Novog Sada i Rijeke - Jelena Graovac, Anja Orelj, Mia Simonović, Dušan Vukašinović, Nikola Živanović, kao i plesači Bitef dens kompanije, Luka Mihovilović, Ana Ignjatović Zagorac, Nataša Gvozdenović i Vladimir Čubrilo.

Kosta Bunuševac je bio od velike pomoći zanimljivoj likovnoj koncepciji rediteljke Ivane Vujić. Divni kostimi i video bili su delo Svetlane Volić, a koreografiju, neobično značajnu za psihološku sliku Crnjanskih, uradila je Isidora Stanišić. Na violi je muzicirala Gorjana Stojiljković.

Saradnja Ivane Vujić sa Madlenijanumom darovala je mnogobrojnoj publici susret sa pesnikom "Lamenta nad Beogradom", "Itake", "Dnevnika o Čarnojeviću", "Romana o Londonu"... U poslednjem trenutku, kada se crni oblak besmisla i zaborava već nadvio nad našom literarnom i dramskom baštinom. Mirno, elegantno, gospodski, predstava "Miloš, Crnjanski" (pozajmljen zarez od Miroslava Josića Višnjića) podelila je lično ime velikog pisca od njegovog prezimena, koje učitava još mnogo značenja i opominje na nezaborav. Da se njegova sudbina svima ne bi ponovila.